Jazz Middelheim 2011

We kunnen niet overal bijzijn, gelukkig hebben we zo af en toe hulp. Onze razende reporter Jan Bol van Bolster b2b communicatie was er wel en mailde dit verslag van 2 van de 4 dagen van Jazz Middelheim ibij Antwerpen:
Ondanks de natte zomer en de meteorologische onheilsprofeten waren de weergoden en Jazz Middelheim redelijk gunstig gezind. Een enkele zware bui roffelde flink op het tentdak, zoals zaterdagavond laat tijdens de set van Masada. Dat kon de pret niet drukken. Er gaan veel jazzliefhebbers in een grote festivaltent. De bui was precies over toen het laatste akkoord van de flinke toegift van John Zorn en zijn vijf mannen wegstierf. Nou ja stierf, daarvan kun je bij de muziek van Zorn niet spreken. Zijn muziek is vol abrupte wendingen en stikt van de verrassingen. Never a dull moment. Het publiek hing aan zijn lippen (…). Bij elk applaus was het joelen en fluiten als bij een popconcert. De stemming zat er goed in, die zaterdag de 13e augustus.
De dag daarvoor was het natte zomerweer wat tammer en zo was ook de muziek. De openingsact was er eentje van klankkleuren zoeken voor een publiek dat zich grotendeels nog zijn weg en plek moest zoeken. Daarna kwamen het Brussels Jazz Orchestra en de avond besloot met de Amerikaanse band van good old Toots.
Editie 2011 van Jazz Middelheim, de 30e editie al (complimenten en proficiat) was eigenlijk een verjaardagsfeestje, met grand seigneur Thielemans, enfant terrible in residence John Zorn, pianovirtuoos en –entertainer Jamie Cullum (op zondag) en jazznestor Charlie Haden met zijn revolutionaire Liberation Orchestra op maandag de 15e, Maria Hemelvaart.
Denkend aan een hemelvaart … enige bevlogenheid, daarvan kon je de presentatie en aankondigingen van Lies Steppe niet verdenken. Het verbaasde andere jaren ook al: presentatie vanaf een papiertje …. Dat hoeft toch niet, als je al jaren meeloopt in radioland en op het festival. Jazz is improvisatie, dat moet je als presentator ook kunnen. Een beetje Schwung, ja! Die swing was er wel genoeg, dankzij het feestprogramma van Jazz Middelheim, met voor velen het hoogtepunt op zaterdag met een royale greep uit John Zorns ‘Book of Angels’.

Op vrijdag laat in de middag beet Trio Grande het spits af van de 30e editie van Jazz Middelheim. Eigenlijk een beetje ondankbare taak voor zo’n band.
De band heeft een bezetting met niet alledaagse jazzinstrumenten zoals doedelzak en mondharp. De band was featuring Matthew Bourne op piano.
In de muziek van Trio Grande herken je walsjes, kermisgeluiden, oosterse en klassieke en vrijere klanken. Goochelen met elementen uit jazz, klassiek en cabaret. De Britse pianist Matthew Bourne (1977) maakt een omweg via de wereld van de hedendaagse klassieke muziek en de avant-garde om bij de jazz terecht te komen.
Het klankbeeld van het gezelschap is vaak grillig. De act lijkt soms erg veel op would be onderzoek naar klankkleur. Moet dat op het podium? Het is vaak leuker voor de musici dan voor het publiek. Reacties leken erg lauw.
Ook een festival verdient een staand begin, net als een radioprogramma of een cd-album. Organisatie: zet een band neer die stemming en echt sfeer maakt. Veel leuker.
De tweede set van vrijdag 12 augustus werd ingevuld door het inmiddels wereldvermaarde Brussels Jazz Orchestra (BJO) dat qua arrangementen en composities (kennelijk) bestierd wordt door trompettist Bert Joris. Hij speelde dan ook een solistische hoofdrol tijdens de set van het BJO. Terwijl zo’n orkest of big band, want dat is het eigenlijk, nota bene sterren als Bart Defoort, Nico Schepers en Nathalie Loriers in de gelederen heeft. De laatstgenoemde, een pianist met een eigen trio (luister naar haar meest recente cd op het WERF-label ‘Moments d’Eternité), kwam nauwelijks aan bod. Nu geldt dat voor veel pianisten in big bands, maar dat terzijde. Ook andere muzikanten uit de band kregen maar weinig exposure. En als dan zo’n klasse-saxofonist als Bart Defoort naar voren kwam voor een solo, dan moest dat vanaf papier. Waar zijn we mee bezig, dames en heren? Een thema op papier, als houvast, dat kan. Een arrangement op papier, als houvast, dat kan. Maar jazz betekent toch luisteren, actie = reactie, improvisatie, strijd. Niet braaf maar uitdagend. Lef!
Braaf, dat kun je zo’n big band als het BJO wel noemen. Zo nu en dan knettert het flink, pakken de koperblazers uit en wordt een arrangement spannend. Per saldo: het is allemaal knap en professioneel, maar de muziek van BJO vervoert je niet, brengt je niet op het puntje van je stoel.

(c) Jos Knaepen

Dat deed de Amerikaanse band van de stokoude Toots Thielemans (89 jaar sinds eind april) dit jaar wel. Vorig jaar kwam Toots met steengoeie Nederlandse muzikanten en speelde obligaat wat standards en leek minder bij de les dan dit jaar. Charmant zoals hij balancerend op zijn barkruk zijn band met daarin Kenny Werner en Airto Moreira (ja, die leeft ook nog, na zijn avonturen in de jaren ’70 met de eerste versies van Return to Forever van Chick Corea - luister naar die elpee met die over het water scherende albatros op de hoes - ECM 1022). De nummers waren stevig, de muziek was intens, de solo’s van Toots en Werner van goed gehalte. Het is toch fraai dat zo’n levende legende, de nestor van de Belgische jazz zoveel jazzliefhebbers in de ban kan houden, in alle leeftijdscategorieën. Dat je later tegen je (klein-)kinderen kunt zeggen: ik heb Toots Thielemans nog zien spelen op zijn muziekske.
Het concert was een zeer muzikaal slot van de eerste dag Jazz Middelheim 30e editie.

(c) Jos Knaepen

De zaterdag van Jazz Middelheim 2011 was helemaal ingeruimd voor John Zorn met muziek uit zijn 'Book of Angels'. De muziek werd achtereenvolgens uitgevoerd door pianoleeuw Uri Caine, a capella gezongen door het internationale gezelschap van vier dames die tezamen Mycale vormen, gestreken getikkeld door het kamerorkest Bar Kokhba en dik in de verf gezet door het Masada Sextet. In 1999 maakte Zorn met Masada al een meesterlijke live cd op Middelheim. Nu was hij groots terug voor een enig Europees optreden (zei men).
Jorn Zorn is streng. De pers werd gemaand geen foto’s te maken tijdens de concerten, want de muziek is voor het publiek bedoeld, zonder hinderlijk gedoe van klikkende camera’s. Een bewaker geposteerd voor het podium moest daarop toezien.
Om kort te gaan, het was een voortreffelijke muziekavond, die zaterdag de 13e. Gedenkwaardig. Het publiek ging uit zijn dak. Niet bij de eerste twee sets, daarvoor is de pianostijl van Caine te ingewikkeld (wel luisterwaardig) voor en de uitvoering door de dames van Mycale te saai (technisch perfect, dat wel).

(c) Jos Knaepen

Bij de set van Bar Kokhba barstte het los. Marc Ribot op zijn Gretsch-gitaar stal de show, net als drummer Joey Baron overigens. Maar die Ribot, die verloor zich zowat in zijn solo’s. Het knerpte, het gierde, de Shadows kwamen een aantal keren voorbij, messcherp, ruig, vuil spel. Het publiek herkende de meester, en John Zorn gaf hem de ruimte. Dat deed hij gelukkig minder bij klopgeest Cyro Baptista (waar hij die gevonden heeft is een raadsel; kinderlijk enthousiast, maar daarmee red je het niet).
De set van het kamerorkest, met verder ook alleen maar topmusici zoals Greg Cohen op bas, Mark Feldman op viool (hij slecht alle vooroordelen tegen de rol van dit instrument in de jazz) en Erik Friedlander op cello was het klapstuk van de avond.

(c) Jos Knaepen

Toen moest het Masada Sextet met Dave Douglas op trompet en de master himself op altsax nog komen. Dit optreden was net als dat van Bar Kokhba een achtbaan vol emoties en muzikale uitstapjes in de joodse tradities als klezmer en oosterse klanken. Bij Masada stal Joey Baron nogmaals de show. Wat kan die man drummen en uitstralen dat hij er erg veel plezier aan beleeft. Heerlijk.
De zware regenbui die mee roffelde tijdens de laatste nummers hield keurig op bij het sluiten van het Book of Angels. Het was gezien, het was goed.

LINKS:
Trio Grande
Brussels Jazz Orchestra
Toots Thielemans
John Zorn
Uri Caine
Mycale
Jazz Middelheim
Bolster b2b communicatie

Jazz Middelheim 2010

We kunnen helaas niet overal naar toe, zo schoot dit jaar Jazz Middelheim er bij in. Maar onze razende reporter Jan Bol van Bolster b2b communicatie was er wel en mailde dit verslag van 2 van de 4 dagen van het festivalfestival.

(foto Bruno Bollaert)

Jazz Middelheim is een bijzonder jazzfestival. Het jaarlijkse jazzfestival in het Park den Brandt, even ten zuiden van de snelwegring rond Antwerpen, ademt de sfeer van een dagje buiten inclusief picknicken in het gras. Je ziet dan ook soms hele gezinnen neerstrijken om te genieten van muziek en ambiance. Die ambiance is gemoedelijk, relaxed, zeker als het weer meezit.
Het grote gemak van een festival zoals Jazz Middelheim (JM) is dat je alleen maar hoeft te kiezen tussen gaan voor het jazzaanbod op donderdag of vrijdag of zaterdag of zondag. Of je kiest voor alle vier de dagen, want voor de entreeprijzen hoef je het niet te laten: in 2010 kostte een vier-dagenpas 96 euro; dat is iets duurder dan bijv. een dagkaart voor het North Sea Jazz Festival en je ziet netto veel meer goede optredens.
De lekkere sfeer op JM uit zich onder andere in het respecteren van elkaars zitplaats in de grote ‘muziektent’. Je laat je spullen achter op je plaats en iedereen begrijpt de boodschap: bezet. En anders let je buurvrouw of buurman wel even op.
Dat de optredens plaatsvinden op een groot podium in een reuzentent lijkt bij een eerste kennismaking een concessie aan geluid en zichtbaarheid. Niets is minder waar, het geluid en de mix bij de acts is haast tadeloos, waar je ook zit. Dat is knap. De setting op het podium is meestal goed. Aanvullend camerawerk, mede bestemd voor VRT-tv, zorgt voor close ups en totaalshots op grote beeldschermen.
Genoeg reclame voor JM. Er is ook wel wat aan te merken. Bijvoorbeeld, om de kosten te drukken werken veel, soms heel jonge vrijwilligers op het festivalterrein. Regelmatig blijkt dat die vrijwilligers maar matig of slecht geïnformeerd zijn en je slecht de weg kunnen wijzen. Organisatie, doe daar wat aan! Net als aan de hoeveelheid stoelen per vierkante meter in de muziektent. De stoelen stonden wel heel dicht op elkaar, en ze zaten nog slecht ook. Er zijn genoeg huurstoelen die wel goed zitten. Bovendien valt het op dat de prijzen voor consumpties ook op dit festival exorbitant hoog zijn. Worden die prijzen 2/3 van de huidige, dan is het nog goed betaald.
JM 2010 sloot af met ruim 18.000 bezoekers. Voor het tweede jaar op rij is dat een recordeditie, ten opzichte van 17.000 bezoekers in 2009 en 14.500 in 2008. Op zaterdag was het een uitverkochte avond met “ons ketje uit Brussel”, de 88-jarige Toots Thielemans, een publiekslieveling bij uitstek.
John Coltrane kwam nogals eens voorbij tijdens JM 2010. Coltrane als de godfather van de moderne jazz met eeuwigheidswaarde. Op donderdag 12 augustus was dat tijdens een eerbetoon door Jef Neve samen met José James en later op die dag was er de levende legende pianist McCoy Tyner die ooit in de jaren ’60 in het illustere kwartet de grensverleggende muzikale verkenningen van Coltrane meemaakte.

(foto Stefe Jiroflée)

Op vrijdag bewees ook de Belgische saxofonist Jeroen van Herzeele dat hij schatplichtig is aan de late Coltrane. Met name in het laatste nummer Leo van zijn act versmolt hij tegelijkertijd Coltrane en Pharoah Sanders in één solo. Dat betekent volkomen loos gaan op je instrument, zoals zijn beide voorbeelden dat samen deden vanaf 1965.
Dat volkomen loos gaan in alle registers van je tenorsax klinkt heel interessant, maar is per saldo freaken dat alleen op het podium een echte kick geeft. Alhoewel, het met stomheid geslagen publiek applaudiseerde op het eind dat het een aard had. De tomeloze energie van de musici onderling maakte zich meester van de luisteraar. Een warming up van een koele zomeravond op een sfeervol jazzfestival.

(foto Bruno Bollaert)

Waarom pianist Keith Jarrett zich ooit optrok aan pianist Ahmad Jamal is een raadsel. Waar Jarrett romantische lyriek paart aan verstilde passages én aan herhalend percussief toetswerk, beperkt de inmiddels 79-jarige Jamal zich voornamelijk tot contrasten tussen vluchtige, onsamenhangende notenreeksen als watervallen en krachtige aangeslagen hoekige accoorden. Zelden is er sprake van een groove.
Dat maakte de muziek van Jamal nogal wispelturig, hetgeen veel vergde van zijn bandleden: drummer Herlin Riley, bassist James Cammack en percussionist Manolo Badrena. De laatste, sprekend een broer van Dr. John, dong met al zijn trommeltjes en andere ongein voortdurend naar de gunst van de meester, maar kreeg in diens regie maar matig exposure. Maar goed ook, want het nerveuze geklop van dat soort slagwerkers houdt de muziek maar nodeloos op. Drummer Herlin Riley was een waardige vervanger van drummer Kenny Washington Samen met Cammack bood hij echt tegenspel aan Jamal. De regie van Jamal, door net als Miles Davis steeds autoritair aanwijzen wie aan de beurt is voor een korte of langere solo feature, lijkt op improvisatie met het ensemble als geheel. Die wispelturigheid, de improvisatie, het houdt wel de spanning erin. Drummer en bassist reageerden steeds heel alert, hetgeen ook Jamal regelmatig verraste.
Het optreden van het kwartet van Jamal zorgde voor een laaiend enthousiast publiek. Twee toegiften waren nodig om de staande ovaties te honoreren.

(foto Bruno Bollaert)

De geest van John Coltrane leeft ook enigszins voort in Wayne Shorter, die behalve op zijn eigen Blue Note-opnamen triomfeerde in het laat jaren ’60 kwintet van Miles Davis en als mede-oprichter van de toonaangevende fusion band Weather Report. Zo opvallend en zelfverzekerd als de nu 76-jarige Shorter toen zijn bijdragen leverde, zo schuchter was zijn aandeel in de gig van zijn band, het sluitstuk van de vrijdagavond op Jazz Middelheim.
Pianist Danilo Perez, bassist John Patitucci en drummer Brian Blade maakten er een waar feestje van. In een afwisselende reeks duetjes improviseerden deze bandleden er lustig op los. Onder het goedkeurend oog van de meester, die vaak steun zoekend bij de piano, zo nu en dan met korte frasen op zijn tenorsax en later ook sopraansax invulde. Een enkele keer werd Shorter even de oude.
Het optreden van het Shorter-kwartet begon met lange lijnen als in het beroemde Love Supreme van Coltrane. In het vervolg speelde het kwartet thema’s als in een lange suite. De accoorden van Lover Man kwamen daarin voorbij en zo te horen ook die van Take a Pebble van Emerson Lake & Palmer. Pianist Perez putte zich uit in seriële muziek, Patitucci is een bassist die wel mag soleren (de meeste bassisten soleren slaapverwekkend) en Brian Blade is een god van een drummer. Hij is virtuoos op een bepekte drumkit, zoals het hoort in jazz. Elke klap is een strak, raak accent.
Aan het einde van een optreden van meer dan een uur met zeer intense muziek kwam Shorter zowaar op dreef op sopraansax en sloeg de vlam in de pan.
Een fraai besluit van de vrijdagavond. Wederom, groot applaus.

Op zaterdag 14 augustus werkte het weer nog beter mee op het min of meer open-luchtfestival Jazz Middelheim. Het was aangenaam warm. Het weer was misschien ook wel de reden voor het publiek om wat later op de middag het festival te gaan bezoeken.
Uit de gesprekken die je links en rechts opving, kon je horen dat een belangrijk deel van het publiek kwam voor het World Saxophone Quartet samen met slagwerkgroep M’boom en met name voor de peetvader van het festival tegen wil en dank, Toots Thielemans, Belgisch nationale trots.

(foto Bruno Bollaert)

Het eerste optreden van zaterdag was er een van een groep onder de naam Le Pragmatisme du Barman. Deze groep komt voort uit een samenwerking met Artesis Hogeschool Antwerpen en Jazz Middelheim. Het was net als vorig jaar opnieuw een coaching project: jonge muzikanten die zijn verbonden of zijn afgestudeerd aan Artesis krijgen de kans om enkele dagen met een internationale coach samen te werken.
De groep bestond dit jaar uit: Peter Evans (trompet en coach), Teun Verbruggen (drums), Andrew Claes (saxofoon), Dries Laheye (Bas), Ruben Machtelinckx (gitaar) en Adriaan Van de Velde (piano). Het muzikale concept was tamelijk hybride. Thema's werden eindeloos uitgewerkt. De sound was erg breed, met veel ruimte voor improvisatie, zowel solo als in de groep.

(foto Bruno Bollaert)

Na deze studentengroep verscheen na een langdurig changement (de meeste podiumwisselingen gaan opvallend genoeg bliksemssnel tijdens JM) de act Aka Moon + Baba Sissoko & Black Machine ten tonele.
Enige uiteleg vooraf: Aka Moon is een trio bestaande uit Fabrizio Cassol (sax), Michel Hadzigeorgiou (bas), Stéphane Galland (drums), met een opwindende sound. Korte, krachtige melodieën en motieven klimmen uit boven opzwepende ritmepatronen. Aka Moon is bekend voor zijn passie voor ritmes.
Het trio Aka Moon ontstond in 1992. De naam verwijst naar een ontmoeting die de muzikanten hadden met de Aka pygmeeën van Centraal- Afrika. Ontmoetingen werden de rode draad in het werk van Aka Moon. De jongste ontmoeting was met Baba Sissoko uit Mali en zijn Black Machine. Ze werkten een eerste keer samen tijdens African Voices in de Brusselse Muntschouwburg.
Baba Sissoko is een meester op tamani (de originele sprekende drums). Hij stamt uit een dynastie van griots in Mali, Afrikaanse vertellers en helers met muziek. Hij bespeelt een heel arsenaal aan instrumenten en zingt.
De muziek van Aka Moon en Baba Sissoko en de Black Machine werd een feestje. Voluit deinende ritmes, waarin je onwillekeurig meegaat. Liederen met Malinese tekst die klonken als blije kinderliedjes met veel herhaling, die vervolgens ten volle geëxploreerd en ook geëxploiteerd werden. Je kreeg soms de neiging tot meezingen, met name door de bijzondere meerstemmigheid die Afrikanen zo eigen is. Ook heel Afrikaans was het optimisme dat de musici uitstralen. Trouwens de hele band speelde met een drive waar een grote, bijna bezwerende kracht vanuit ging. Intense muziek, vol ritme, voorzien van felle en indringende saxofoonpartijen.
Het publiek ging uit zijn dak bij dit optreden. Als er meer ruimte was geweest, dan had de meute ongetwijfeld stevig staan swingen.

(foto Jos Knaepen)

Het World Saxophone Quartet (WSQ) vormde samen met de slagwerkgroep M’boom de derde act van de zaterdagavond. Zo’n optreden programmeren na een feestelijke band als Aka Moon etc. houdt een zeker risico in.
Dat risico bleek al meteen bij aanvang van het optreden van het 33-jaar oude WSQ onder aanvoering van de anders nog wel eens exuberante David Murray. Het saxkwartet stond aan het front van een podium overvol met slagwerk van allerlei soort, van vier grote kettle drums en twee gongen, tot vibrafoon, koebel, drums en conga’s.
Het saxviertal begon met onnavolgbaar freaken volgens de stenge leer: muziek is niet leuk en zeker free jazz (want dat was het gewoon weer) niet. De blik van de vier nurkse heren kwam niet veel verder dan hun muziekpapier op de standaards. Met uitzondering van de jonge James Carter, die meer showy aangelegd is en soms contact maakte met het publiek. Carter kreeg zijn kansen ten volle in het gelegenheidsnummer van zijn hand: Obama.
Slagwerkgroep M’boom, die een beetje onder het saxwerk door broddelde, kreeg de kans in twee aardige nummers: BBQ Sushi met logischerwijs Japanse invloeden en Couchette, een compositie op een boemeltreinritme van de grootmeester-drummer Max Roach, die in de jaren ’70 de slagwerkgroep oprichtte.
Een kleine revanche voor de stugge saxgroep was de toegift, ingezet door Hamiet Bluiett, deze keer op klarinet, David Murray op basklarinet en James Carter en Oliver Lake, beiden op altsax, gelukkig zonder al te veel getrommel erbij en met mooie klankkleuren. Maar ook bij deze inpakker voor het wegwezen was er geen contact met het publiek. Vreemde gewaarwording. Waarom zoek je dan het podium? Ondanks alle bedenkingen, het publiek was redelijk enthousiast. Mijn mij onbekende buurman bekende zelfs onder de indruk te zijn.

(foto Bruno Bollaert)

De ontspanning na WSQ + M’boom kwam snel en werd verwelkomd met een staande ovatie: voor de 88-jarige Toots Thielemans, een publiekslieveling bij uitstek. Hij kwam gearmd met en ondersteund door drummer Hans van Oosterhout het podium op. Een charmant gezicht, jazzgeschiedenis ondersteund door de oudere jongere garde. Conservatief heeft het publiek mainstream-oudjes zoals Toots Thielemans lief.
De muziek van dit kwartet ging er laat op de avond in als Gods woord in een ouderling. Pianist Karel Boehlee, de bijna van de jazzpraktijk afscheid nemende Hein van de Geyn en drummer Van Oosterhout vormen een soepele, ideale begeleidingsband die past bij de broze Thielemans. Standards zoals I loves you Porgy en Summertime (ingeleid door de eerste tonen van So what) kwamen voorbij, net als What a wonderful world en Over the rainbow. Nota bene waagde Thielemans zich ook aan Giant Steps (een oefenstuk van TT als hij ’s morgens de longen test) en Naima (dankzij beide nummers: daar was John Coltrane weer op dit festival).
Wat zich onvermijdelijk opdringt bij de sound van Thielemans, is muziek van de film Turks Fruit waarin zijn mondharmonica zo prominent aanwezig is. Niets ten nadele van die muziek of van de film, maar het geeft op den duur een gevoel van easy listening en niets-aan-de-hand-muziek waar componist Rogier van Otterloo zo’n patent op had. Mijn onbekende buurman weer, doelend op de oude Toots: “Je vraagt je af of het verstandig is om nu nog op te treden …”. De tweede toegift logenstrafte die opmerking enigszins. Een ingetogen, uiterst subtiele uitvoering van Ne me quitte pas van Jacques Brel sloot de zaterdag van Jazz Middelheim 2010 waardig af.

LINKS:
Jeroen van Herzeele
Ahmad Jamal
Wayne Shorter
John Patitucci
Brian Blade
Aka Moon
Baba Sissoko
Jazz Middelheim
Bolster b2b communicatie

Vierde dag Jazz Middelheim perfecte afsluiter

Na het muzikale geweld op de zaterdag was er sprake van een afbouw met toegift op de zondag. Het Bert Joris Quartet is een prima band voor de zondagmiddaqg. Ontspannen en klein en dan weer flink uitpoakken.

Naamgever van de band is Bert Joris op trompet. Ze speelden zowel oude als nieuwe nummers en het was altijd boeiend. Goed begin van de laatste dag.

Dat Jazz Middelheim niet bang is om experimentele muziek te programmeren was al duidelijk en Jason Moran Live:Time met gastgitarist Bill Frisell was daar een goed voorbeeld van. De muziek is moeilijk te omschrijven: een kruising tussen Jazz en Americana, met psychedelische sixties-pop invloeden en een klassieke (opera)zangeres. Afgezien van de zang deed het soms denken aan de muziek van Quicksilver Messenger Service, Colosseum en de Velvet Underground(!). Interessant concert, maar hoe zou het klinken met een goede blueszangeres?

Charlie Haden en Kenny Barron zijn twee oude rotten die een prima concert gaven. Heel ingetogen en heel mooi. Een duo op piano en bas is alleen geen garantie voor continue boeiende muziek. Goed, maar veel van het zelfde. Tijd voor een pintje. Ruime keus en in echte bierglazen! Dat zie je in Nederland niet meer. Maar om dan tijdens het zachtste concert van Middelheim een hele plank Duvelglazen op de grond te laten vallen (niet in één keer, maar in slow-motion) is wel erg.

Het festival eindigde met saxofonist David Murray die Nat King Cole "En Espanol" deed. Perfecte uitsmijter voor een prima festival met alles er op en er aan. Een big band met strijkers, lekker vol podium. De Latijns-Amerikaanse ritmesectie legde de basis, de blazers zetten de toon en de strings zetten de puntjes erop.
Prima afsluiter van een prima festival. Staat voor volgend jaar alvast op onze agenda.

LINKS:
Bewt Joris
Jason Moran
Charlie Haden
Kenny Barron
David Murray
Jazz Middelheim

Derde dag Jazz Middelheim telt louter hoogtepunten

De derde dag van Middelheim had wel weer een interessant programma. Het opende met The Cookers, een stel doorgewinterde muzikenaten die de koppen bij elkaar staken om de hardbob nieuw leven in te blazen. Lukte ze uitstekend met zowel eigen als bestaande, maar opnieuwe gearrangeerde, nummers. Een genot voor publiek en muzikanten.
De band bestaat uit pianist George Cables, bassist Cecil McBee, drummer Billy Hart, trompettisten David Weiss en Eddie Henderson en saxofonisten Billy Harper en Craig Handy. Zij zorgden voor een spetterend optreden in de, ten onrechte, nog niet helemaal volle tent.

Daarna was het de beurt aan MSG, een internationaal trio bestaande uit Rudresh Mahanthappa (altsax), Chander Sardjoe (drums) en Ronan Guilfoyle (basgitaar). Geweldige muzikanten die prima speelden. Geen eenvoudige muziek, best ingewikkelde composities, hard werken dus voor de muzikanten. Niks zorgeloos jammen, maar spelen volgens strakke ritmes en patronen. Het duurt dan ook even voordat ze echt loskomen, maar dan staat er ook wat!

Saxofonist Rudresh Mahanthappa zagen we al eerder vorig najaar op het Grenzenloosfestival in Leiden, toen met zijn band Codebook. Door technische problemen met de bas kwam het optreden toen niet helemaal uit de verf, maar op Middelheim liep alles als een trein.

Ook drummer Chander Sardjoe zagen we al eerder (hoewel hij bijna verdween achter zijn XL-drumstel), maar dat was twee dagen geleden met de groep Octurn.
Wekte Codebook vorig jaar verwachtingen die niet helemaal werden ingelost, MSG bewees de kracht van Rudresh Mahanthappa en zijn band(s).

Chet Baker heeft in zijn leven heel wat muzikanten versleten en de laatste jaren zagen we al enkele Chet Baker Tributes met muzikanten die ooit met hem speelden. In Nederland zagen we Fay Claassen met bassist Hein van de Geyn en John Engels, het Chet Baker Tribute met Harry Emmery en John Engelsen en vandaag was daar Chet Mood met Philip Catherine en Ricardo Del Fra. Het geheel is een initiatief van de Italiaanse trompettist Enrico Rava.
Leuk om al deze interpretaties van Chet Baker te horen, maar we hebben wel spijt dat we hem nooit zelf aan het werk hebben gezien. Want dat moet toch wel heel bijzonder zijn geweest.

Uitsmijter van de avond en hoogtepunt van het hele festival was natuurlijk Toots Thielemans. Een paar jaar geleden zagen we hem voor het eerst op The Hague Jazz en waren diep onder de indruk, maar kort daarna zagen we hem weer in Brussel en dat was een openbaring. In Nederland laten we onze oude helden snel vallen, in België is dat niet het geval. Toots lijkt hier de Belg der Belgen. En terecht.

Voor dit optreden had hij zijn Nederlandse band meegenomen (waarop een Belg ons vroeg of we vanwege de band waren gekomen. Nee natuurlijk niet, vanwege Toots!) bestaande uit eerder genoemde Hein van de Geyn op bas, Karel Boehlee op piano en Hans van Oosterhout op drums. Die kenden we nog ergens van en inderdaad, we zagen hem met Mona Lisa Overdrive vorig jaar, een heel ander concept, maar ook toen een uitstekende drummer.

En Toots voelt zich helemaal op zijn gemak, weet dat de band zijn werk doet en daagt ze zelfs uit. Het is een feest voor band en publiek van het begin tot het eind. Wij hopen Toots Thielemans nog vaker te gaan zien, maar dan alleen in Belgié, want dat is een wereld van verschil.

Het was ook het enige concert waar al geklapt werd bij de aankondiging dat het over tien minuten zou beginnen, dat er een staande ovatie was bij de opkomst van Toots en dat er na afloop nog drie staande ovaties waren voordat hij weg mocht.
Toots Thielemans is met zijn 87 jaar nog steeds een podiumbeest en ook het publiek kent geen mededogen. Na 75 minuten optreden willen ze gewoon nog twee toegiften. En krijgen die ook! Toots is Top!
Luister naar het concert op de Jazz Middelheim site, maar bedenk dat je er bij geweest moet zijn om het echt te kunnen begrijpen.

LINKS:
Cookers
MSG
Toots Thielemans
Jazz Middelheim

Eerste dag Jazz Middelheim: goed, beter, best, waardeloos

Op zoek naar alternatieven voor het North Sea (Jazz) festival gingen we dit jaar naar Middelheim, aan de zuidzijde van Antwerpen. Het jaarlijkse festival was ons van meerdere kanten aanbevolen, dus Rotterdam links laten liggen en doorrijden naar Antwerpen. En op een enkele uitzondering na was het muzikaal genieten, sfeer, weer en catering waren echt perfect. Voor herhaling vatbaar.

Het festival duurt vier dagen en de eerste dag werd geopend door de, op het laatste moment toegevoegde, concert van The Circle. De groep begon als project op het Antwerpse Conservatorium rond de muziek van Brian Blade & The Fellowship Band, maar ondertussen spelen ze alleen eigen composities.
Het optreden begon wat rommelig, maar gaandeweg groeide de groep op het podium. Coach en special guest Mark Turner op tenorsax zorgde eigenlijk voor de omslag en vooral het laatste nummer maakte veel indruk.

De groep Octurn bestaat al vele jaren en in vele bezettingen, naar het schijnt voor ieder project een nieuwe samenstelling. Soms speelden ze lekker klein, soms ook groots en meeslepend met ingewikkelde ritmes. Omdat er toevallig een vleugel op het podium stond verving die regelmatig de Fender Rhodes. Boeiend optreden met muziek die zich niet in welk dan ook jazzhokje laat stoppen. Verfrissend.

De Flat Earth Society speelde vorig jaar in het Leidse LAK-theater nog een preview van hun aankomende cd, ondertussen is die uit en hier presenteerden ze hem dan ook voor een breed publiek. FES is één brok energie, erg goed en met een erg eigen geluid. Derde Belgische jazzgroep alweer op dit festival en het werd almaar beter.

Top of the bill op de eerste avond was het trio Laurie Anderson-Lou Reed-John Zorn met Improvisations. Voor fans van de Velvet Underground, Lou Reed of Masada viel het niet mee. Voor liefhebbers van Lou Reed's Metal Machine Music was het misschien smullen. Maar volgens ons was het gewoon niet om aan te horen.
Gelukkig zijn er er ook overal biertenten met overheerlijk bier in echte glazen. Heerlijk! Op de terugweg naar het hotel zelden zo weinig commentaar op het concert gehoord.

Hoe het precies klonk is niet te vertellen, maar deze foto is er een mooie weergave van. Metal Machine Music avant la lettre. Je moet er van houden. Aan ons was het niet besteed.

LINKS:
Octurne
Flat Earth Society
Laurie Anderson
Lou Reed
John Zorn
Jazz Middelheim